“Dalai lama: na mijn overlijden geen opvolger”.

(Dit artikel komt uit de Trouw. )

Robin de Wever − 08/09/14, 14:01

De huidige dalai lama is waarschijnlijk de laatste. Na zijn overlijden hoeven zijn aanhangers niet op zoek naar een opvolger. Het risico op politiek gesteggel is te groot, vindt de 79-jarige leider van het Tibetaans boeddhisme.


  • Stel je voor dat een paus zou zeggen dat het na zijn overlijden afgelopen is met het pausschap en dat hij erop vertrouwt dat de bisschoppen er verder zelf wel uitkomen
    Hoogleraar boeddhistische filosofie Adnré van der Braak 
  • In een interview in de Duitse krant Welt Am Sonntag zegt hij er rekening mee te houden dat hij kan worden opgevolgd door ‘een zwakke dalai lama’. Die zou de positie ‘enkel ten schande maken’. De afgelopen eeuwen volgde er op het overlijden van de dalai lama telkens een zoektocht. Geleid door visioenen en tekenen in de natuur speurden geestelijken naar een jongen die rond het sterfmoment van de dalai lama was geboren. In hem was de dalai lama gereïncarneerd, dus hij werd aangewezen als opvolger.

    Het nieuws dat die traditie waarschijnlijk ophoudt te bestaan, komt niet helemaal uit de lucht vallen. In 2011 deed de dalai lama al afstand van het politieke leiderschap in Tibet en vroeg hij zich hardop af hoe lang het instituut nog mee kon gaan. De Tibetanen moesten zelf maar beslissen of er een opvolger kwam.

    ‘Het instituut heeft zijn beste tijd gehad’
    Nu laat Tenzin Gyatso, zoals de veertiende dalai lama oorspronkelijk heet, blijken dat hij een duidelijke voorkeur heeft. Hij ‘kan zich heel goed voorstellen’ dat er van opvolging geen sprake zal zijn. “Het instituut van de dalai lama heeft zijn beste tijd gehad”, vindt hij. Sinds 2011 is hij ‘volledig met pensioen’ en ‘is er een einde gekomen aan vijf eeuwen traditie’.

    Hoogleraar boeddhistische filosofie André van der Braak noemt de uitspraken historisch. Het afschaffen van de traditie is alsof het Vaticaan haar deuren sluit, meent hij. “Stel je voor dat een paus zou zeggen dat het na zijn overlijden afgelopen is met het pausschap en dat hij erop vertrouwt dat de bisschoppen er verder zelf wel uitkomen. Tussen Tibet en Rome zijn talloze verschillen, maar deze boodschap heeft een vergelijkbare impact.”

    • Tenzin Gyatso is de veertiende dalai lama.

    Uit de greep van Peking
    Volgens Van der Braak, die aan de Vrije Universiteit onderzoek doet naar de relatie tussen Aziatisch boeddhisme en het moderne westen, zijn de besluiten grotendeels ingegeven door China. “De dalai lama houdt er duidelijk rekening mee Peking zich gaat bemoeien met de benoeming van zijn opvolger.”

    China bezet Tibet sinds 1950 en erkent de lama niet als leider van het Tibetaanse volk. Van der Braak: “Toen in 1995 de panchen lama, de leider van een van de grootste boeddhistische tradities overleed, wees Peking ook een opvolger aan.” De opvolger die de Tibetanen hadden aangewezen, is sindsdien spoorloos.

    Eerder zei de dalai lama al dat hij bij zijn reïncarnatie niet geboren zou worden in China. “Zo wilde hij voorkomen dat zijn opvolger ook in de greep van Peking belandde. Nu heeft hij kennelijk voortschrijdend inzicht en gaat hij nog een stap verder.” Wel laat Gyatzo de mogelijkheid open dat er na zijn dood een ander soort geestelijk leider wordt benoemd. Van der Braak: “Als dalai lama is hij volgens de traditie spiritueel zo geavanceerd dat hij zelf kan bepalen of en hoe hij reïncarneert.”

    Geen chaos zonder lama
    De dalai lama zelf lijkt er gerust op dat het Tibetaans boeddhisme na zijn overlijden goed blijft functioneren. Het is ‘niet afhankelijk ‘van één individu’, zegt hij in Welt Am Sonntag. “We hebben een zeer goede organisatie opgebouwd met uitstekend opgeleide monniken en geleerden.”

    De kans op een machtsstrijd en bestuurlijke chaos is niet heel groot, beaamt Van der Braak. “Sinds het begin van zijn ballingschap in 1959 heeft hij in de Indiase stad Dharamsala gebouwd aan een internationale Tibetaanse gemeenschap. Er zijn zeker twistpunten, maar die gemeenschap zit solide in elkaar.”

een hollands jaar dit jaar…

Voor alle duidelijkheid: ik ben nu dus niet in Ladakh en ik ga dit jaar ook niet naar Ladakh!

maar heb gewoon zin afentoe iets leuks op mijn Ladakh blog te zetten, om het levend te houden. 

ter leering ende vermaeck…..

Tibetaanse gebedsvlag

dscn2832.JPG

Traditioneel komen gebedsvlaggetjes in sets van vijf, van elke primaire kleur één plus wit en groen. De vijf kleuren staan voor de vijf elementen. Blauw staat voor “hemel”, wit voor “wind”, rood voor “vuur”, groen voor “water” en geel voor “aarde”. Tegelijkertijd staat elke kleur voor een van de vijf dhyani-Boeddha’s: blauw voor Akshobhya Boeddha, wit voor Ratnasambhava Boeddha, rood voor Amitabha Boeddha, groen voor Amoghasiddhi Boeddha en geel voor Vairocana Boeddha.

In het böngeloof werden door priesters vlaggetjes met deze vijf kleuren gebruikt bij rituele ceremonies. Volgens de Tibetaanse geneeskunde is gezondheid het gevolg van harmonie en evenwicht tussen de vijf elementen.

Centraal op een vlaggetje staat een afbeelding van een ta (een sterk paard), dat drie juwelen op zijn rug draagt. De ta symboliseert snelheid en de omschakeling van ongeluk naar voorspoed. De drie juwelen staan symbool voor de Boeddha, de dhamma (de boeddhistische leer) en de sangha (de boeddhistische gemeenschap), de drie hoekstenen van het Tibetaans boeddhisme.

Rondom de ta staan verschillende variaties op rond de twintig traditionele mantra’s, elk gericht tot een bepaalde godheid (in het Tibetaanse boeddhisme zijn goden niet zozeer aparte persoonlijkheden maar eerder verschillende “aspecten van het goddelijke”). Sommige van deze mantra’s worden toegeschreven aan de drie belangrijke Tibetaanse bodhisattva’s: Padmasambhava, Tsjenrezig (de patroon van het Tibetaanse volk) en Manjushri.

Vaak staan naast de mantra’s gebeden voor een lang en voorspoedig leven van degene die het vlaggetje ophangt.

Afbeeldingen of namen van vier legendarische dieren staan in de hoeken van het vlaggetje: de draak, de garoeda, de tijger en de sneeuwleeuw.

Veronderstelde werking:

Gebedsvlaggetjes worden verondersteld vrede, compassie, kracht en wijsheid te verspreiden. Tibetanen geloven dat bij het wapperen in de wind de gebeden en mantra’s opstijgen naar de goden, die voorspoed brengen aan de ophanger, zijn familie, vrienden, bekenden en zelfs vijanden.

Door de vlaggetjes op hoge plekken op de hangen kan de ta, het windpaard, de zegeningen naar alle levende wezens brengen. Daarbij wordt de lucht zelf door de vlaggetjes gezuiverd.

Oude vlaggetjes verliezen vaak door weer en wind hun kleuren. Men gelooft dat dit komt doordat de gebeden langzaam worden opgenomen in de omgeving. Net als het leven een cyclus van dood en wedergeboorte is, hangen Tibetanen nieuwe vlaggetjes op naast de oude, om het zelfvernieuwende aspect aan het leven te symboliseren.

 

Zomers in Nyerma!

Dit heb ik geschreven voor de Nieuwsbrief van de DFLN, tere van het 10-jarig bestaan.

Een stukkie vanuit mijn dagboek :

Dit is mijn 2e dag, van het 4e jaar, waarin ik als vrijwilligster naar Ladakh kom om het Tara-guesthouse te runnen. In de loop van de jaren werk ik steeds meer samen met Dechen en Chamba-lamo, de twee jongere nonnen van het klooster Chattnyanling.

Dit jaar begin ik als gast! Eerst nog even genieten van de stilte……nou ja, op dit moment even niet want er rijdt een vrachtauto en een ronkende graafmachine af en aan omdat de groentetuin van de nonnen moet worden uitgebreid.
Wij zitten gezellig met elkaar in de schaduw van een boom in het lieflijke prieeltje dat onder  leiding van Dechen dit jaar is neergezet.

In de twee weken die hierop volgen heb ik genoten van de omgeving van Nyerma.

Nu begint mijn werk, een week eerder dan gepland omdat er geen andere vrijwilligers zijn en er al wel een groep gasten gaat komen.

Ik word pas echt wakker om 7.30 u. Dat is laat voor mijn doen hier. De zon staat al hoog boven de bergtoppen en de lucht is knalblauw. Veel nonnen zijn reeds op weg naar een teaching in Leh, een moeizaam lopende oude non hangt zuchtend en steunend haar beddengoed uit, kwetterende vogels en het geluid van het stromende water voor me. Verder is het stil hier.

Straks ga ik ons wasgoed: lakens ,slopen, handdoeken en poetsdoeken van de lijn halen, die gisteren door Chamba is gewassen  en opgehangen. Gelukkig is er sinds  kort een wasmachine daardoor is de was doen een stuk “verlicht”. Hierna ga ik de bedden opmaken en de kamers poetsen want er staan voor vandaag nieuwe gasten op de lijst.  Bij een kop hollandse! koffie even gezellig babbelen met Heike, een Duitse gaste die vandaag weer vertrekt. We horen het geluid van een taxi die ons terrein oprijdt, dat betekent dat de groep van 5 Hollandse vrouwen arriveert. Ze zijn meteen onder de indruk van de stilte en het wijdse uitzicht op de bergen.  Bij de kok van het klooster, Ama-le, bestel ik snel 5 lunches zodat de vrouwen, nadat ze hun intrek hebben genomen op de kamers, in ons eetzaaltje kunnen gaan eten.

De volgende dag begin ik met een ontbijt klaar te maken voor maar liefst 11 personen want gisteren kwam er nog een familie bij. Terwijl ik de ontbijt-afwas sta te doen vertrekken de gasten voor hun dagactiviteit: een trip naar het festival van Thaktok en de familie maakt een wandeling over het berg-plateau naar het klooster Thiksey.

Daarna heb ik anderhalf uur bij de Puja (gebedsdienst) van de nonnen gezeten, in hun tempel in het klooster. Dit keer zongen ze onder leiding van Nawang-le een prachtige mantra.

‘S avonds een hele toer om voor 11 personen een lekkere maaltijd op tafel te zetten. Het lukt als ik ’s middags rond 16.00 uur begin met het snijden van de groentes en niet te vergeten het koken van de rijst zodat die onder een doek verder kan garen. Ama-le en de nonnen koken veel, lekker en snel  met de snelkookpan, zelf vind ik dat nog een hele klus. Maar halverwege mijn verblijf heb ik toch eens een heerlijke maaltijd via de snelkookpan klaargemaakt!

Een hele andere dag, een beetje een saaie dag….die zijn er ook. Alle nonnen zijn weer op pad: Puja’s geven elders, helpen bij hun familie, naar een teaching enz.
Maar ik zit hier nu zonder water want de Sintex (waterton) is leeg en dat betekent nergens water uit de kranen en de was moet nodig gedaan worden maar ik kan niet bij de wasmachine. Voor dit soort calamiteiten hebben we echt de nonnen of de Ladakhi uit de buurt nodig. Helaas er is niemand in de buurt, straks nog maar es proberen om met de dames mobiel contact te maken. En in mijn gedachten houden; “No problem, Josephien-le” zoals de nonnen me regelmatig voorhouden, zoals wij het oude gezegde kennen: “Komt tijd komt raad”.

Aan het eind van de dag begint het regelmatig te waaien, zoals nu het lijkt wel een zandstorm, snel de plastic stoelen naar binnen en oeps.. daar gaat de bak van de hond die zonet nog heerlijk stond te  smullen van een restje eten van gisteren. De storm is net zo snel weer weg als ie gekomen is.
Dan is het tijd om te gaan slapen, morgen moet ik vroeg op want  met het eerste vliegtuig komt er een grote groep direct naar hier en ze willen graag nog ontbijten.

Buiten was er vanavond een prachtige dubbele regenboog!

… en nog heel wat moois van eerder:

Er is altijd zoveel te beleven en vertellen dat ik niet weet wat ik zal kiezen.  Dit jaar heb ik een heel dagboek vol geschreven met mijn ervaringen.

Maar soms vertellen  foto’s hun eigen verhaal.

Zoals deze:

bild0063.JPG bild0139.JPG bild0135.JPG

en deze:

bild0100.JPG

of dezen:

bild0064.JPG bild0069.JPG bild0076.jpg bild0079.jpg

We zijn  ook nog een middagje op stap geweest naar de familie van Dechen-le,

een belevenis op zich die begon met een te zachte autoband :

dscn3092.JPG

Maar “no problem!” we rijden naar het dichtstbijzijnde winkeltje aan de straat en voordat je het weet staan er 2 jongens een band te verwisselen! Juley….  een prettige samenwerking tussen een boeddhistische non en moslim jongeren!

vervolgens rijden we over een prachtige brug over de Indus, zien een schitterende kudde schapen en zitten aan de lunch bij de family! en op de terugweg klimt Dechen nog even van de brug af om water te tappen van een bron onder aan de brug,  in een fles die ze eerst omspoelt in de Indus ……. tsja dat is Ladakh.

Overigens heb ik niet van dat water gedronken, mocht iemand een conclusie gaan trekken!

Paar foto’s bij dit verhaal:

dscn3096.JPG dscn3147.JPG dscn3149.JPG dscn3151.JPG dscn3154.JPG dscn3107.JPG dscn3128.JPG dscn3115.JPG dscn3138.JPG dscn3145.JPG